بیماری پارکینسون

با افزایش سن ، بیماری های مزمن پیری مغز بیشتر پدیدار می شوند، بیماری پارکینسون یکی از اینها است. در بیماری پارکینسون حرکت بیشتراز سایر توانائی های مغز مختل میشود ، این نارسائی به علت ضایعه ناحیه کوچکی از مغز پدید می آید. پارکینسون ابتدا بصورت خفیف ظاهرمشود و بتدریج شدیدتر میگردد.در سال های اولیه بیماری شخص مدتها ممکن است بدون نیاز به دارو زندگیش را اداره کند ، با تشدید بیماری کندی حرکات برای بیمار مسئله می شود. بیماری پارکینسون در سنین بالای ۵۰ سال و گاهی در جوانها پدید می آید.
معالجه قطعی برای پارکینسون وجود ندارد، ولی با درمان های موجود بیماران سالها کار و فعالیت روزمره شان را میتوانند اداره کنند. درمان و مراقبت از بیمار پارکینسونی توسط خود شخص و اطرافیان و پزشک و تیم پزشکی ضرورت دارد.

چگونگی بروز بیماری پارکینسون :
بیماری بعلت تحلیل پیشرونده مراکز عصبی پدید می آید ، اضمحلال قسمتی از سلول های حرکتی در هسته های قاعده ای مغز بخصوص در سوبستانشیاد نیگرا مشاهده می شود.
بیماری اغلب بعلت زمینه اولیه مساعد ژنتیک با اختلال در چند ژن پدید می آید. حدود ۱۵ درصد دربیماران سابقه خانوادگی بیماری وجود دارد. در شرایط سلامتی حرکت بدن بوسیله سلول های عصبی با انتقال دهنده دوپامین تامین میشود.دوپامین در کلیه سلول های عصبی وجود دارد ، بیشتر آن درهسته سوب تانشیانیگرا ساخته می شود. در پارکینسون سلول های دوپامین ساز سوب تانشیانیگرا به تدریج کم می شود. کاهش دوپامین موجب بروز لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکت می گردد. سیر بیماری در طی سال ها بتدریج بدتر می شود. شخص ممکن است ۲۰ تا ۲۵ سال با بیماری زندگی بکند. شروع بیماری در مراجعه به پزشک اغلب با لرزش در یک دست یا پا همراه است که بتدریج تشدید یافته و منتتشر می شود. در نهایت بیمار بعلت کندی حرکات و اختلال تعادل دچار معلولیت میگردد. تغییرات خلق و افسردگی، کاهش حافظه، سوزش بدن و اختلال خواب در بعضی از بیماران در مراحل پیشرفته دیده می شود. با مصرف درمان ها بیماران سالها بدون نیاز به کمک دیگران کارهای روزمره شان را اداره می کنند. در مراحل پیشرفته سفتی عضلانی و کندی موجب مشکل حرکتی بیمار شده و مراقبت از بیمار توسط اطرافیان نیز مشکل میشود ، در نهایت بعضی از بیماران برای هر نوع حرکت ضروری مثل لباس پوشیدن و غذا خوردن به کمک دیگران نیاز پیدا می کنند. کندی حرکات باعث اشکال در انجام کارهای ساده دستی و راه رفتن می گردد.

لرزش پارکینسونی: از لرزش نهادی (اسانسیل) متفاوت است. لرزش پارکینسونی در حال بیحرکتی اندام زیاد بوده ، با اقدام به حرکت کمتر می گردد، در لرزش نهادی، لرزش دستها در حالت کشیده، نگهداشتن ارادی و انجام کاری بیشتر می شود. لرزش نهادی گاهی در سر و چانه و زبان و صدا نیز دیده می شود.

سفتی اندام ها و تنه : سفتی عضلات و کندی حرکات در بیماران پارکینسونی عامل معلولیت بیماران است. اندامها ا نعطاف طبیعی را در حرکات از دست می دهند . عضلات باز کننده و خم کننده بطور دایم در حال کشش متقابل و لرزش میباشند. اختلال حرکت وتعادل بخصوص در ایستادن و راه رفتن در مراحل پیشرفته بیماری موجب افتادن مکرربیمار میگردد. سفتی عضلانی، کندی حرکات اندام ها و خمیدگی قامت عامل عدم ثبات در ایستادن و راه رفتن بیماران است، برای پیشگیری از معلولیت بهتر است قبل از تشدید بیماری، بیماران با مصرف دارو و تمرینات منظم ورزشی از تشدید ضعف و اختلال حرکت و تعادل پیشگیری نمایند. در موارد لزوم استفاده از عصا و واکر ضرورت دارد. در مرحله پیشرفته استفاده ازعصا و واکر مانع افتادن و شتاب گرفتن در راه رفتن بیماران می گردد. دردهای منتشر عضلانی و مفصلی بعلت اسپاسم و کم حرکتی و دردهای سوزش تنه بعلت کم شدن انتقال دهنده های طبیعی عصبی (مواد شبه مورفین طبیعی مغز) در بیماران پارکینسونی آزاردهنده است. اختلال دفع ادرار و تکرر ادرار بعلت زمینه بزرگ شدن پروستات و یا اسپاسم عضلات مثانه پدید می آید. یبوست بعلت کم تحرکی و تغذیه نامناسب و کاهش سلول های عصبی خودکار گوارشی در بیماران پارکینسونی مشکل دیگری است. این مسائل را می شود با راهنمایی های لازم و با داروها کنترل نمود.

دیستونی : حرکات چرخشی در تنه و اندام ها است که معمولا با مصرف لوودوپا تشدید می یابد.

افسردگی : حدود ۳۰ درصد بیماران پارکینسونی به افسردگی دچار می شوند که قسمتی مربوط به مشکل تعامل اجتماعی و محدودیت فعالیت و معاشرت و کار و قسمتی مربوط به تغییرات شیمیایی مراکز عصبی است. درمان افسردگی برای کمک روحی و حرکتی بیماران خیلی موثر است.

کاهش حافظه : اختلال علاوه بر ارتباط سنی، در بیماران پارکینسونی زودتر از افراد عادی ظاهر می گردد. تمرینهای حافظه ای و روابط اجتماعی زیاد در کنترل آن موثر است.

اختلال خواب : اعم از بی خوابی ، کابوس های شبانه ، رفتار غیر ارادی در خواب مرحله REM و بیقراری پاها در بیماران پارکینسونی بیشتر دیده می شود. تنظیم خواب با روش های دارویی و غیر دارویی توصیه میگردد.

اختلال تکلم : تکلم ضعیف و یکنواخت بعلت کاهش حرکات عضلانی تنفسی و حلق و حنجره موجب اشکال در ارتباط محاوره ای می گردد. تمرین تکلم با صدای رسا و بلند و شمرده در اوقاتی که اثر داروها حداکثر است توصیه می شود.

علل غیر از موارد ژنتیک : مسمومیت با سموم حشره کش و مونواکسید کربن در مواردی عامل بروز بیماری میباشد. آسیب های ضربه ای شدید مغزی و ضربات مکرر به سر در بوکسرها ازعوامل دیگر دربروز پارکینسون است. مصرف داروهای آرامبخش روانی و روان گردان ها بطور حاد و مزمن باعث بروز علایم پارکینسونی میگردند و با قطع درمان بهبودی حاصل میشود.
تشخیص بالینی بیماری برای متخصصین مغز و اعصاب ساده است. در موارد پیشرفته بیماری، کلیه علائم کم تحرکی، لرزش، عدم تعادل و سفتی منتشر مشاهده می شود.آزمایشهای پاراکلینیکی و اسکن مغز برای رد علل دیگر بعمل میآید ولی برای تشخیص کمک کننده نیست.

درمان پارکینسون :
در مراحل خفیف بیماری که لرزش دست در حال استراحت و مختصر کندی حرکات تنها علایم بیماری است درمان توصیه نمی گردد. فعالیت ورزشی و کاری و آرامش روحی در این موارد کافی است. در مراحل پیشرفته که لرزش مخل فعالیت بوده و کندی حرکات و سفتی عضلات و اشکال تعادل برای فعالیت های روزمره و برای معاشرت های اجتماعی مسئله ساز باشد، درمان با داروهای ضد پارکینسون توصیه میگردد. بهتر است درمان از مقادیر کم داروها و از انواع خفیف شروع نموده ، و افزایش تدریجی آنها بنا بر نیاز هر بیمار بعمل آید. بیماران معمولا به درمان همه روزه و دایم نیاز دارند .
درمان سایر بیماری های همراه پارکینسون نیز حیاتی است ، بیماریهای دیگری از قبیل فشارخون، دیابت، افسردگی و آرتروز و سایر بیماریهای داخلی موجب تشدید ناتوانی جسمی و ذهی و روانی بیماران پارکینسون میگردد. پزشک معالج بایستی درمان کلیه مسایل یک فرد پارکینسونی را در نظر بگیرد.
ورزش همه روزه ، معاشرت و تعامل بیشتر اجتماعی ، حفظ شرایط روحی مناسب ، تعادل روانی، رعایت برنامه منظم خواب و ورزش و کار و مطالعه در درمان پارکینسون از اصول اساسی است.
جراحی پارکینسون فقط برای کم کردن لرزش در افراد جوان به اجرا در می آید. برای کندی حرکت تاثیر چندانی ندارد. گذاشتن الکترود تحریک کننده بر عقده های قاعده ای مغز روش جدید و موثر و پرهزینه است.

داروهای متداول در درمان پارکینسون:
• ترکیبات آنتی کولینرژیک :
بیپریدین، تری هگزی فنیدیل، بنزتروپین و چند ترکیب دیگر در کاستن از لرزش پارکینسون موثرند ولی بر سفتی و کندی حرکات که عامل اصلی معلولیت است چندان اثر ندارند و از طرفی عوارض جانبی آتروپینی مثل خشکی دهان ، افزایش فشار چشم ، احتباس ادرار، یبوست ، منگی و توهمات باعث محدودیت مصرف آنها شده است.
• آمانتادین :
ضمن موثر بودن بر لرزش و کاستن از سفتی و کندی، باعث کاهش دیستونی و حرکات غیر ارادی دهان نیز میشود. میتوان در موارد خفیف بصورت تک دارو و در مراحل پیشرفته بصورت داروی کمکی از آن استفاده نمود.در مواردی عوارضی مثل منگی، افسردگی، ادم، تغییرات ریتم قلب و افت فشار خون ایجاد میکند.
• ترکیبات لوودوپا:
نظر به اینکه علائم بیماری پارکینسون عمدتآ بعلت کمی دوپامین در مغز پدید می آید ، تامین دوپامین مغز با دادن لوودوپا اساس درمان پارکینسون را تشکیل میدهد. چون مقادیر بیشتر لودوپا در خون قبل از رسیدن به مغز تجزیه میشود، دادن توأم ال دوپا با کاربی دوپا مانع تجزیه در ال دوپا در بافتهای خارج مغزشده و چون کاربی دوپا از موانع عروقی به مغز وارد نمیشود، از مقادیر کمتر ال دوپا تجویز شده مقادیر بیشتر به مراکز عصبی میرسد واثرات بیشتر با عوارض کم دارو بدست میآید. در شروع درمان اغلب عوارض گوارشی و افت فشار خون را بیماران احساس میکنند، با شروع دارو از مقادیر کمتر، تحمل به دارو ایجاد میشود. جهت جذب کامل دارو، مصرف دارو با فواصل از غذاها توصیه میشود. ترکیب ال دوپا با کاربی دوپا تحت اسامی متنوع تجاری عرضه میشود، مقایر ۱۰۰/۱۰ و۲۵۰/۲۵ بر حسب تحمل و نیاز بیمارتجویز میشود. در موارد پیشرفته بیماری مصرف مکرر دارو و یا استفاده از انواع آهسته رهش دارو ضرورت مییابد. در مواردی که اثرات (مواج) درمان باشد، کمی و زیادی اثر دارو مکرراً ناراحت کننده میشود، دراین موارد تجویز ترکیب لوودوپا، کاربی دوپا و انتاکاپون (استالوو) موثرتر است. انتاکاپون مهارکننده کاتکول او متیل- ترانسفراز است که متابولیسم لوودوپا را مهار میکند. عارضه عمده لوودوپا، دیستونی است که بصورت حرکات اضافی در اندامها، صورت و تنه در مواقع اوج اثر دارو مشاهده میشود.از عوارض دیگر توهمات عمدتاً بینائی است که برای بیمار زیاد ناراحت کننده نمیباشد. به بیماران مبتلا به اختلال روانی و گلوکوم و در افرادی که از داروهای مهارکننده مونوآمینواوکسیداز استفاده میکنند نباید ترکیبات لوودوپا تجویز شود.

• تقویت کننده های دوپامین: ترکیبات ارگو مثل بروموکریپتین و پرگولید و پرامیپکسول و روپینیرول به لحاظ اثرات درمانی کم ، قیمت بالا و عوارض عصبی و گوارشی و عروقی، صرفآ در موارد خفیف بیماری و مواقع عدم تحمل لوودوپا تجویز میشود.

• مهارکننده های مونوآمینواکسیداز انتخابی: سلژیلین و رازاژیلین مهار کننده انتخابی ام آ او بوده، بعنوان داروی کمکی با ال دوپا مصرف میشود. این ترکیبات نباید با مهار کننده های باز جذب سروتونین مثل فلوکسیتین و… استفاده شود.

• داروهای روان گردان غیر متعارف و ضد افسردگیها: در اغلب بیماران پارکینسون در مراحلی، اختلال افسردگی و وسواس و در مواردی اختلال روانی مشاهده میشود . داروهای ضدافسردگی مختلف با رعایت عوارض و تداخل دارو مصرف میشود. کوئه تیوپین و کلوزاپین از داروهای موثر برای کنترل بیخوابی و تحریکات روانی و حرکات اضافی هستند .

• ورزش و فیزیوتراپی: در هر مرحله از بیماری حرکات کششی، نرمشی، سرعتی و قدرتی برای تک تک عضلات و مفاصل اعم از گردن، صورت، تنه و اندامها بطور ارادی و یا با کمک دیگری همه روزه برای همه بیماران توصیه میگردد.

• جراحی و وسیله تحریک کننده مغز: در افراد جوان مبتلا به لرزش شدید یک طرفه جراحی و استفاده از کاشت دستگاه محرک عصبی توصیه میشود ولی این روشها برای عامل اصلی معلولیت بیماران که کندی و سفتی است موثر نیستند.

این نوشته در تخصصی, عمومی ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

10 Responses to بیماری پارکینسون

  1. مجابی می‌گوید:

    با سلام و عرض احترام و ادب به شما آقای دکتر سیفی

    علت نامتعادل شدن دوپامین چیست و عوارض کم کاری دوپامین چیست
    آیا دوپامین در سندروم پای بی قرار دخالت دارد .
    باتشکر

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      علائم کمی دوپامین بصورت سندرم پارکینسون ظاهر میشود. ممکن است بعلت بیماریهای تحلیلی یا در اثر عوارض داروهای روان گردان ظاهر شود. داروهای تقویت کننده سیستم دوپامین در کنترل سندرم پای نا آرام داده میشود.

  2. Momtaz می‌گوید:

    با سلام اىا مادوبا همان لوودوبا است؟ مادرم سال١٣٨٠ بدنبالاسترس شدىدوفشارروحى سرنماز صبح روى سجده بدحالمىشه وکبود مىشه دفعه بعدتشنج هم اضافه میشه فنىتویین از١٣٨١مى خوره انالابرىل ودىلتىازىم هم می خوره از سال کذ شته دجار حالتهایی متل تشنج شده بود یکسال هم لرزش دست داشت باناباورى داروی بارکىنسون شروع شد علائم سردرد کمتر وحال عمومی بهتر شد حالا لرزش بیشتر شده ودست راست مخصوص وبای راست نا مخصوص لرزشداره لطفا راهنمایی نمایید؟

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      لوودوپا معادل مادوپار است برای پارکینسون هردو موثرند. داروهای ضد صرع و ضد تشنج هم مصرف اش حیاتی است منتهی کنترل منظم توسط پزشک بخصوص از نظر عوارض پوکی استخوان فنی توئین و دیگر مسائل سلامتی ضرورت دارد.

  3. Momtaz می‌گوید:

    با تشکر از توجه شما ،مادرم دجار بوکی استخوان وهلال در باشده أیا نمیشه داروی دیکرى به عوض فنىتویین داد؟

  4. sadra می‌گوید:

    سلام پدر من۶۸ سال دارد حدود ۵ ساله که به بیماری پارکینسون مبتلا شده ( و اخیرا هم برخی از پزشکان احتمال پی اس پی تشخیص میدهند)و حدود یک سال هم هست که توان راه رفتن ندارد با آنکه هر روز دستگاه فیزیو تراپی به پاهایش میبندیم و ورزش میدهیم باز با واکر به زور ۱۰ -۱۵ متر راه میرود ؛یبوست,عدم کنترل ادرار (طوری است که مدام سونت کاندومی میبندیم),عدم تکلم بهتر (طوری است که به زور حرفهایش را متوجه میشویم),خشکی دستها(طوری که به زور یک استکان چای را در دستایش میگیرد . و داروهای: ۱- مادوپار ۲-رستین ۳- استالوو ۴- آمانتادین ۵- سرکویل استفاده میکند. حال میخواستم اولا نظر شما را در مورد این داروها بدانم که آیا اینها میتواند مثمر ثمر باشند آیا داروی دیگری هم بغیر از اینها میتواند در درمان یا کنترل بهتر بیماری کمک کند . ثانیا چکاری باید بکنیم تا راه رفتن و تکلم و مشکل ادرارش بهتر شود
    باتشکر

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      مصرف داروهای پارکینسون بخصوص ترکیبات لوودوپا در مرحله پیشرفته بیماری پارکینسون گاهی سر هر ساعت بطور مداوم لازم میشود و هر روز در چند نوبت کلیه مفاصل و اندامها کشش ونرمش باید داده شود و به هر وسیله به تحرک و راه بردن بیشتر باید کمک شوند. تمرین تکلم و تنفس و درمانهای کمکی از جمله ضد افسردگی ها اغلب لازم است.

  5. رضا می‌گوید:

    مادرم بیقراری دارد واختلال خواب شدید برای اختلال خواب چه باید کرد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>